Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Dış Ticaret İstatistikleri Genel Ticaret Sistemine göre ülkemizin tarımsal ihracatı, 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 5,3 artarak 32,6 milyar dolar oldu. Tarımsal ithalatımız ise 2023'e kıyasla yüzde 9,7 azalarak 21,7 milyar dolara geriledi. Böylece tarımsal ihracatın tarımsal ithalatı karşılama oranı yüzde 150 oldu. Bu oran Genel Ticaret Sisteminin başlangıç yılı olan 2013’ten bu yana ülkemizin ulaştığı en yüksek karşılama oranı oldu.

Türkiye, şu anda fındık, kiraz, kayısı, keçiboynuzu, incir, ayva, çam balı, haşhaş tohumu üretiminde ilk sırada yer almaktadır. İhracatta ise; fındık, kuru incir, ayva, kuru kayısı, kuru üzüm, buğday unu ve kahvaltılık tahıllarda lider konumdadır.

Mersin açısından incelendiğinde ise ilimiz, 2024 yılında toplam 8,3 milyar dolar ihracat gerçekleştirirken, 8 milyar dolar da ithalat yapmıştır. Dış ticaret açısından Mersin, net ihracatçı konumda bulunmakta olup, ülkemizin en büyük yedinci ihracatçısıdır.

Türkiye’nin 32,6 milyar dolarlık tarımsal ihracatına en fazla katkıda bulunan illerden üçüncüsü Mersin’dir. Gerçekleştirdiği 4 milyar dolarlık tarımsal ihracat ile Mersin, ülkemiz tarımsal ihracatının yüzde 12’sini yapmaktadır. Mersin bu ihracat hacmiyle 2023 yılı ile karşılaştırıldığında bir basamak yükselerek 3’üncü sıraya çıkmıştır.

Mersin, Narenciye ve Bakliyatta Birinci

Mersin ekonomisinin en önemli sac ayağı tarım ve gıda sektörü olurken, ilimiz de aynı zamanda ülkemizin tarım ve gıda sektörünün performansına en fazla katkı sağlayan iller arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Bitkisel üretim değerinde 3’üncü sırada bulunan ilimiz, meyve üretiminde 1’inci ve sebze üretiminde 3’üncüdür. 12 ürünün üretiminde 1’inci ve yine 12 ürünün üretiminde 2’ncidir.

Narenciye ve bakliyat, Mersin’in tarımsal ihracatta gösterdiği verime en fazla katkı yapan ürün gruplarıdır. İlimizde bakliyat üretimi yok denecek kadar az olmasına karşın, Mersin, bakliyat iç ve dış ticaretinin ülkemizdeki merkezi ve dünyanın da önde gelen merkezlerinden biridir. AKİB verilerine göre, ülkemizin bakliyat ihracatının yüzde 88’i Mersinli firmalar tarafından yapılmaktadır. Benzer şekilde, narenciye ihracatının yüzde 41’i ve yaş meyve-sebze ihracatının yüzde 27’si Mersinli firmalara aittir. Mersin, her üç ürün grubunda da ihracat açısından lider konumdadır.

Hedefimiz Katma Değeri Yüksek Ürünler Olmalıdır

Tarım ve Orman Bakanlığımızın 2024-2028 yıllarını kapsayan Stratejik Planında çok yerinde belirlenmiş bir hedef bulunmaktadır. Bu hedef; “Tarımsal üretimde verim ve kaliteyi artıracak Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarına hız verilmelidir.” şeklinde belirtilmiştir. Ayrıca, Sayın Bakanımız katma değeri yüksek ürün üretimine ve üretimde çeşitliliğin sağlanmasının önemine her platformda vurgu yapmaktadır.

Sadece Stratejik Planda değil, 2025-2027 Orta Vadeli Program, 12’nci Kalkınma Planı, Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı vb. birçok plan ve programda bu ve benzeri hedeflere yer verilmiştir. Planlanan takvim çerçevesinde, bu hedeflere ulaşmak için oluşturulan eylem planları istikrarlı bir şekilde yerine getirilirse eğer, Sayın Bakanımızın belirttiği üzere, ilk adımda 35-40 milyar dolarlık tarımsal ihracata kısa vadede mümkün olacaktır.

Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanımız Abdullah Özdemir'in, Dünya Gazetesi'nde yayınlanan yazısı:

Mersin ili, Tarsus İlçesi Kulak Mahallesi’nde yer alan 613 parsel; 07.10.1997 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan Karar ile “Mersin Tarsus Kıyı Kesimi Turizm Merkezi” olarak ilan edilmiştir.

  “Mersin Tarsus Kıyı Kesimi Turizm Merkezi – Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi” olarak planlanan bu alan 2.383 hektardır. Alanın; 1.534 ha’ı (yüzde 65) orman, 246 ha’ı (yüzde 10) hazine arazisi olup, 603 ha (yüzde 25) alan yatırımcılara tahsis edilmiş ve 31.03.2010 tarihinde yer teslimi yapılmıştır.

  Bahsedilen alan üzerinde yatırımcı firmalara 4 adet 4 yıldızlı otel, 1 adet 5 yıldızlı otel, 2 adet 4 yıldızlı tatil köyü, 3 adet 5 yıldızlı tatil köyü, 1 adet kongre ve sergi merkezi, 1 adet günübirlik tesis ve 2 adet golf tesisi için yer tahsisi yapılmıştır.

 Yatırımcılara yer teslimi yapılmasının üzerinden 15 yıl geçmesine rağmen, yatırımcılar tarafından bir çivi bile çakılmamıştır. Yatırımcı firmalar yatırım yapmama gerekçelerinin başlıca nedeni olarak bölgenin altyapı, elektrik, arıtma, kanalizasyon, telekomünikasyon ve yol eksikliklerini göstermişlerdir.

Ancak devletimiz eksikliği hissedilen tüm bu noksanlıkların önemli bir kısmını tamamlamıştır. Son olarak ise Çukurova Uluslararası Bölgesel Havalimanı’nın hizmete girmesiyle, gerekçe gösterilen her türlü unsur tamamlanmış ve yatırımcıların bu öne sürdükleri tüm gerekçeler ellerinden alınmıştır.

  Şu an Mersin üçüncü teşvik bölgesinde olmasına karşın, devletimiz bu bölgeye yapılacak yatırımlara uygulanacak teşvikler için, turizm yatırımlarına verilen en yüksek teşvik oranını uygulamaktadır.

 Bütün bunlara rağmen yatırım yapmamakta direnen tahsis sahibi firmalar, bölgenin bir turizm destinasyonu olmadığı, bölgeye gelen turist sayısının yetersiz olduğu ve yatırım yapmanın rantabl olmadığı gibi yeni bahaneler ileri sürmüşlerdir.

 Gelinen son noktada, devletimiz bazı tahsisleri iptal etmiş, bazı tahsis sahibi firmalara da 14 ay içinde yatırımlarının yüzde 15’ini tamamlamaları şartı ile ilave süre vermiştir. Verilen süre bu yıl içinde sona erecektir.

Mersinliler olarak bu önemli projenin neden hayata geçirilemediğini bütün yönleriyle değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz.

Netice olarak, deniz-kum-güneş konseptine dayanan ve golf turizmi ile yüksek gelirli turistleri çekmeyi amaçlayan bu projenin gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.  Bizce bu proje tutmamıştır.

Bölgenin yüzde 65’nin ormanlık alan olduğunu, çevresinde tarımsal arazilerin ve seraların yer aldığını, doğu sınırından Seyhan nehrinin denize döküldüğünü, çok sayıda kuş türüne ev sahipliği yapan Dipsiz Lagün ile biraz yukarısında yer alan Tuzla ve Akyatan Lagünlerinin bulunduğunu göz önüne alarak, yepyeni bir bakış açısına ve projeye ihtiyacımız olduğuna inanıyoruz.

Yeni Turizm Yatırımları: Herkes İçin Erişilebilir Tatil İmkanları

Mersin’de plaj ve kumsallardan faydalanmak isteyen on binlerce kişi, onlarca kilometre yol kat etmek zorunda kalıyor. Bu durum hem zaman kaybına yol açıyor hem de maliyetli ve zahmetli oluyor.

Bu bölgede yapılacak doğru altyapı yatırımları ile, sahile erişimi kısıtlı olan yüzbinlerce insanımız için denize ulaşma ve denizden faydalanma imkanları yaratılabilir. Bu bölge, denize ulaşmakta zorlanan ve yüksek fiyatlar nedeniyle tatil yapamayan geniş bir halk kesimi için, uygun fiyatlarla kullanılabilir alanlar sunarak, herkesin denizden istifade etmesini sağlayabilir. 

Ayrıca, günübirlik veya konaklamalı tatil yapmak isteyen, yazlık evleri olmayan insanlar için bu bölge cazip bir tatil beldesine dönüşebilir. Uygun fiyatlarla konaklama imkânı sağlayan bungalov tarzı evler, çadır ve karavan alanları, motel ve butik oteller gibi çeşitli tatil seçenekleri, her bütçeye hitap eden tatil imkânı sunarak, bölgenin turizm potansiyelini artırabilir.

Bölgeye yapılacak restoranlar, büfeler ve konaklama alanları da ziyaretçilere konforlu bir tatil deneyimi sunabilir. Ayrıca, aquapark, deniz suyu ile doldurulan yüzme havuzları ve çeşitli su sporları, bölgenin cazibesini güçlendirecektir ve bölgeye önemli iş imkanları sunarak istihdama katkı sağlayarak il ekonomisine de katkı sunacaktır. 

Mersinlilerin Faydalanacağı Bir Sayfiye Alanı

Bize göre, tahsisi iptal edilen alanlar için, merkezi olarak bir çerçeve plan yapılmalıdır. Bu büyük arazi, yapılacak yeni plana uygun olarak küçük parsellere ayrılmalıdır. Bu parseller, yeni plana uygun şekilde yatırım yapmak isteyen yatırımcılara tahsis edilmelidir.

Ülkemizin hiçbir yerinde, deniz sahilinde, bu kadar büyük ölçekte, el değmeden kalmış bir arazi bulmak mümkün değildir. Bu arazinin Mersinlilerin faydalanacağı ve kent ekonomisine katkı sağlayan bir sayfiye alanına dönüştürülmesi gerektiğini düşünüyoruz. 

Mersin’deki bu bölge, uygun fiyatlarla tatil yapmak isteyen geniş bir halk kesimi için büyük bir fırsat sunmaktadır. Altyapı yatırımları ve doğru planlamalarla, denize ulaşmakta zorluk çeken ve tatil yapma imkânı kısıtlı olan vatandaşlar için erişilebilir alanlar yaratılabilir. Mobil, portatif ve modüler konaklama alanları gibi seçenekler, her bütçeye hitap ederek, herkesin tatil deneyimi yaşamasına olanak tanıyacaktır. Böylece, bölge sadece turizm açısından değil, sosyal ve ekonomik açıdan da Mersinlilere büyük fayda sağlayacaktır.